สองในยุคที่ข่าวสารถูกเผยแพร่ผ่านหน้าจอและเสียงจากราชสำนักมรรคเป็นเพียงเสียงเดียวที่ดังกึกก้อง แต่ท่านผู้หญิงศรีรัตน์ สุวดีกลายเป็นบุคคลที่สังคมไทยรับรู้ผ่านคำบอกเล่าของผู้อื่นมากกว่าที่จะได้ยินเสียงของเธอเอง ทว่าในเงามืดของสื่อและเบื้องหลังภาพลักษณ์ที่ถูกวาดขึ้นอย่างเป็นทางการ ยังมีอีกหนึ่งสถานที่ซึ่งเงียบงันแต่เต็มไปด้วยความรู้สึกที่ซ่อนลึก นั่นคือคลองดอนคลองดอนไม่ใช่แค่สถานที่ห่างไกลจากแสงแฟลกของกล้องสื่อแต่คือพื้นที่ที่บรรจุเรื่องราวที่ไม่มีใครกล้าเล่าพื้นที่ที่เสียงของความจริงค่อยค่อยกล้องกลับมาในความเงียบความจริงที่ไม่ผ่านการตัดต่อไม่ผ่านกรอบพิธีกรรม แต่เป็นภาพที่ถูกเห็นด้วยตาและรับรู้ด้วยใจของผู้คนในชุมชนในสายตาของคนภายนอกคำว่าท่านผู้หญิงศรีรัตน์อาจเชื่อมโยงกับฉากหลังของตำหนักและข่าวลือแต่ในคลองดอนเธอคือผู้หญิงที่เคยเดินผ่านลานดินที่มีฝุ่นคลุ้ง เธอคือเสียงหัวเราะเบาเบาที่บางครั้งทำลายความเงียบของกลางวันเธอคือภาพที่เดินผ่านแววตาของแม่บ้านชาวบ้านเจ้าหน้าที่และทิ้งร่องรอยไว้ในความทรงจำ แล้วทำไมคลองดอนจึงสำคัญเพราะที่นี่คือฉากหลังของบทที่ไม่เคยมีใครเปิดอ่านที่ซึ่งความรู้สึกจริงแท้ถูกสลักไว้ในใจของคนธรรมดาชุมชนที่ได้พบเจอกับมนุษย์คนหนึ่งมากกว่าภาพที่สื่อเคยวาดไว้ที่คลองดอน คำว่าอดีตราชินีหรือเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไม่ใช่เพียงยศศักดิ์แต่เป็นชื่อของใครคนหนึ่งที่พวกเขาได้เห็นในชีวิตจริงพร้อมกับความเงียบที่เปี่ยมไปด้วยคำถามท่านผู้หญิงศรีรัตน์ในคลองดอนไม่ได้ถูกมองเพียงผ่านเลนส์การเมืองหรือราชสำนัก มีแต่ผ่านเลนของมนุษยธรรมความเป็นแม่ความเป็นผู้หญิงที่เดินผ่านวันที่ไม่แน่นอนพร้อมกับศักดิ์ศรีที่ไม่เคยถูกแย่งชิง และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมเสียงที่ไม่เคยถูกฟังจากคลองดอนจึงอาจเป็นกุญแจที่ไขสู่ความเข้าใจใหม่ความเข้าใจที่ไม่เพียงเปลี่ยนวิธีที่เรามองท่านผู้หญิงศรีรัตน์ แต่ยังสะท้อนกลับมาถึงตัวเราเองว่า เรารู้จักเธอดีพอแล้วหรือยัง บางทีคำตอบไม่ได้อยู่ในราชกิจจานุเบกษา แต่อยู่ในเสียงที่ไม่เคยถูกถาม 1 เสียงจากคลองดอนอาจไม่เคยปรากฏบนหน้าหนังสือพิมพ์หรือถูกบันทึกไว้ในรายงานราชการ แต่หากได้ฟังอย่างตั้งใจ เราอาจค้นพบความจริงที่ซ่อนอยู่ในรอยยิ้ม เงาสะท้อนในแววตา หรือแม้กระทั่งในความเงียบอันหนักแน่นของผู้ที่เคยได้อยู่ใกล้เธอ มีเจ้าหน้าที่คนหนึ่ง เล่าอย่างไม่เต็มเสียงว่าเธอไม่เคยแสดงอำนาจหรือแสดงตนเหนือกว่าใครแต่มีบางอย่างในสายตาเธอที่ทำให้ทุกคนหยุดฟังแม้จะไม่มีคำพูดใดบางทีสิ่งที่ท่านผู้หญิงนำติดตัวมาไม่ได้เป็นแค่ชื่อเสียงในอดีต แต่เป็นความสง่างามที่ไม่ต้องการการประกาศหญิงชราผู้หนึ่งในชุมชนกล่าวถึงช่วงเวลาที่เคยพบเธอที่ร้านหน้าบ้านพักราชการเธอยกมือไหว้ก่อนฉันอีกฉันจำได้ถึงวันนี้คำพูดสั้นสั้นแต่เต็มไปด้วยความรู้สึก ซึ่งไม่สามารถจัดเข้ากรอบของข่าวหรือบันทึกใด แต่บางวันเธอนั่งเงียบใต้ต้นไม้ใหญ่ฟังเสียงนกเสียงลม บางวันเธอเขียนบางวันเธอเพียงมองออกไปไกลไกลไม่มีใครรู้ว่าเธอกำลังคิดอะไรแต่ทุกคนรู้ว่าเธอยังคงอยู่อยู่ในความทรงจำในบทสนทนาเงียบเงียบที่ไม่เคยได้ยิน เมื่อรวมคำบอกเล่าจากคนในเหล่านี้เข้าด้วยกัน เราเริ่มเห็นภาพของท่านผู้หญิงศรีรัตน์ที่แตกต่างจากภาพที่เคยได้รับจากสื่อ …
ช็อก! คลองดอนเปิดอีกด้านของท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ สุวะดี Read More